Đặt chữ 多 ở đâu? Phân biệt 三公斤多 và 三十多公斤

Điểm mấu chốt: không được nói ※他买了三多公斤肉、※他买了三十公斤多肉、※教室里有十五多个人。

Khi diễn đạt con số áng chừng, chữ 多 đặt trước hay sau lượng từ? Câu trả lời phụ thuộc vào chính con số ấy. Bài này trình bày rõ vị trí của 多 trong số lượng.

1. Hai công thức

số từ + lượng từ + 多 số từ + 多 + lượng từ
三公斤多 十多公斤
十四公斤多 二十多公斤
一百五十九公斤多 一百七十多公斤
十公斤多 一千三百多公斤

2. Quy tắc rút ra

Quy tắc 1. Nếu chữ số cuối cùng của con số là 1–9 (như 1, 2, … 9, 11, 12, … 19, … 121, 122, … 129 …) thì công thức là:

số từ + lượng từ + 多

Ví dụ: 三公斤多 (hơn 3 ký một chút), 十四公斤多, 一百五十九公斤多.

Quy tắc 2. Nếu chữ số cuối cùng là 0 (20, 30, … 90, 100, 110, … 1000 …) thì công thức là:

số từ + 多 + lượng từ

Ví dụ: 二十多公斤, 一百七十多公斤, 一千三百多公斤.

Quy tắc 3. Riêng số 10 thì cả hai cách đều được, nhưng nghĩa khác nhau:

  • 十多公斤 = 11 ký, 12 ký, 13 ký… (hơn 10, chưa tới 20)
  • 十公斤多 = 10,1 ký, 10,2 ký, 10,3 ký… (hơn 10 một chút)

Nói cách khác: 多 đứng trước lượng từ thì phần dư là số nguyên; 多 đứng sau lượng từ thì phần dư là số lẻ nhỏ hơn một đơn vị.

3. Vì sao ※十五个多人 nghe kỳ cục

Về hình thức thì có vẻ đúng công thức 1, nhưng người Trung Quốc không bao giờ nói vậy. Lý do: câu đó có nghĩa “trong lớp có 15,1 người hoặc 15,2 người” — điều bất khả. Với danh từ không chia nhỏ được (người, quyển sách, cái bàn), không dùng dạng “số + lượng từ + 多”.

Ngược lại, các đơn vị chia nhỏ được (公斤, 米, 小时, 块钱) thì dùng thoải mái: 三公斤多、两米多、五个多小时、十块多钱.

4. Quy tắc riêng cho hàng vạn

Với 一万, 两万 thì 多 đặt sau chữ 万:

  • 一万多公斤 / 两万多公斤

Nhưng nếu con số là 二十万, 两百万… thì 多 đặt trước chữ 万:

  • 二十多万公斤 / 三百多万公斤 / 四千三百多万公斤

Cách hiểu: quy tắc 1 và 2 vẫn đúng, chỉ cần coi 万 như một “đơn vị”. 一万 kết thúc bằng chữ số 1 → 多 đứng sau; 二十万 kết thúc bằng 0 (二十) → 多 đứng trước 万.

5. Bảng ví dụ tổng hợp về vị trí của 多 trong số lượng

Con số Cách nói đúng Nghĩa
3+ 三公斤多 hơn 3 ký (3,x)
10+ 十多公斤 11–19 ký
10,x 十公斤多 hơn 10 ký một chút
30+ 三十多公斤 31–39 ký
100+ 一百多公斤 hơn 100 ký
10 000+ 一万多公斤 hơn 1 vạn ký
200 000+ 二十多万公斤 hơn 20 vạn ký

6. Lỗi người Việt hay mắc

Lỗi 1 — nói ※三多公斤. Số 3 kết thúc bằng chữ số lẻ nên 多 phải đứng sau lượng từ: 三公斤多.

Lỗi 2 — nói ※三十公斤多肉. Số 30 tròn chục nên 多 phải đứng trước: 三十多公斤肉.

Lỗi 3 — dùng dạng “số + lượng từ + 多” với người, đồ vật đếm được nguyên. ※十五个多人 là sai; phải nói 十五六个人 hoặc 十几个人.

7. Mở rộng: các cách nói áng chừng khác

  • 几 + lượng từ — mấy: 几个人 (mấy người), 十几个人 (mười mấy người), 几十个人 (mấy chục người).
  • Hai số liền kề — 三四个人 (ba bốn người), 七八天 (bảy tám ngày), 十五六个 (mười lăm mười sáu cái).
  • ⋯左右 — khoảng: 三十个左右.
  • 大约 / 大概 — đứng trước cả cụm: 大约三十个人.

Ba cách này thay được cho 多 trong nhiều tình huống và giúp câu văn linh hoạt hơn.

8. Luyện tập

Đặt chữ 多 vào vị trí thích hợp (A, B hay C):

  1. 他们学校有一千 A 三百 B 个 C 学生。
  2. 我等了他两 A 个 B 小时 C。
  3. 卧室的面积是二十 A 平方 B 米 C。
  4. 他买了三 A 斤 B 鱼 C。
  5. 一年 A 来,我们已经学了三千 B 五百个 C 词了。
  6. 这个城市的人口是一千 A 三百 B 万 C。
  7. 这个体育馆可以坐一 A 万 B 个 C 人。

Đáp án: 1. B (一千三百多个学生) – 2. C (两个小时多) hoặc B (两个多小时) – 3. A (二十多平方米) – 4. B (三斤多鱼) – 5. B (三千五百多个词) – 6. B (一千三百多万) – 7. B (一万多个人)

Câu hỏi thường gặp

十多公斤 và 十公斤多 khác nhau bao nhiêu?

十多公斤 là khoảng 11–19 ký. 十公斤多 chỉ hơn 10 ký một chút, tức 10,1 đến dưới 11 ký. Chênh lệch rất lớn nên phải dùng cho đúng.

Vì sao không nói 十五个多人?

Vì dạng “số + lượng từ + 多” hàm ý phần dư nhỏ hơn một đơn vị, tức 15,1 người — điều vô lý. Với người phải nói 十五六个人 hoặc 十几个人.

两个多小时 và 两个小时多 cái nào đúng?

Cả hai đều gặp. 两个多小时 thông dụng hơn và nghĩa là hơn hai tiếng. Đây là do 小时 vừa chia nhỏ được vừa dùng lượng từ 个 nên linh hoạt.

Kiến Thức Tiếng Trung

Chia sẻ kiến thức tiếng Trung tại website.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *