Khi nào dùng 们? Vì sao không nói 他们都是我的朋友们

Điểm mấu chốt: không được nói ※他们都是我的朋友们、※房间里有很多人们。

Tiếng Trung không có biến đổi hình thái số nhiều như tiếng Anh. Số ít hay số nhiều thường phải nhìn ngữ cảnh mới biết. Bài này trình bày cách dùng 们 trong tiếng Trung cùng ba vùng cấm quan trọng.

1. Danh từ tiếng Trung vốn không phân số

  • (1) 我今天忘了带课本,只带了练习本。
    Hôm nay tôi quên mang sách giáo khoa, chỉ mang vở bài tập.
  • (2) 这些都是你们的课本,每人一本。
    Đây đều là sách của các bạn, mỗi người một quyển.

课本 ở câu (1) là sách của tôi, chắc chỉ một quyển. 课本 ở câu (2) là sách của từng người trong các bạn, đương nhiên là nhiều. Cùng một từ, số lượng do ngữ cảnh quyết định.

2. Chữ 们 và giới hạn của nó

们 biểu thị “nhiều”, đặt sau danh từ chỉ người: 学生们、老师们、朋友们、同学们.

Sau danh từ chỉ động vật hoặc đồ vật thì không dùng 们: không có ※狗们, ※桌子们.

Ngay cả với danh từ chỉ người, không dùng 们 cũng chưa chắc là một người:

  • (3) 学生都来了。 ✔
  • (4) 学生们都来了。 ✔

Hai câu này đều đúng và nghĩa như nhau. 们 có thể dùng, cũng có thể không.

3. Ba vùng cấm của 们

Có lúc danh từ rõ ràng chỉ nhiều người nhưng vẫn không được dùng 们:

  • (5) ※这些人都是我的朋友们。 ✘
  • (6) ※房间里有很多人们。 ✘
  • (7) ※这三个学生们我都认识。 ✘

Từ ba câu này rút ra ba quy tắc cấm:

  1. Tân ngữ của động từ 是 không dùng 们 → 他们都是我的朋友。
  2. Tân ngữ của 有 không dùng 们 → 房间里有很多人。
  3. Danh từ đã có số lượng phía trước không dùng 们 → 这三个学生我都认识。

Quy tắc 3 là quan trọng nhất và dễ nhớ nhất: hễ đã có con số hoặc lượng từ thì bỏ 们. Nói ※三个朋友们 cũng như tiếng Việt nói “ba những người bạn” — thừa.

4. Đại từ thì có phân số ít số nhiều

Khác với danh từ, đại từ tiếng Trung phân biệt rõ:

你 – 你们, 我 – 我们, 他 – 他们, 这 – 这些, 那 – 那些

Nhưng có ngoại lệ: khi đã có số lượng đi kèm thì 这/那 không đổi thành 这些/那些:

  • (8) 这七个人 / 那七个人 ✔ (không nói ※这些七个人)
  • 这八本书 / 那八本书 ✔

Ngoài ra, khi làm chủ ngữ, 这 và 那 tự nó đã biểu thị được số nhiều:

  • (9) 这都是你们的课本。 = 这些都是你们的课本。

5. Bảng tổng kết cách dùng 们 trong tiếng Trung

Trường hợp Dùng 们? Ví dụ
Danh từ chỉ người, đứng riêng ✔ (tùy chọn) 学生们都来了
Danh từ chỉ vật, con vật ✘ ※桌子们
Tân ngữ của 是 ✘ 他们是我的朋友
Tân ngữ của 有 ✘ 有很多人
Có số lượng phía trước ✘ 三个学生
Gọi đám đông (hô ngữ) ✔ rất hay dùng 同学们,请安静!

6. Lỗi người Việt hay mắc

Lỗi 1 — thêm 们 sau số lượng. ※三个中国朋友们 sai; phải là 三个中国朋友.

Lỗi 2 — thêm 们 sau 很多. ※很多朋友们 sai; phải là 很多朋友.

Lỗi 3 — dùng 们 cho đồ vật. Tiếng Việt có “những cái bàn”, người học suy ra ※桌子们. Tiếng Trung dùng lượng từ hoặc 些: 这些桌子.

Lỗi 4 — nghĩ rằng không có 们 là số ít. 学生都来了 vẫn là “các học sinh đều đến rồi”.

7. Mở rộng: 们 trong lời chào và văn viết

们 đặc biệt hay dùng khi gọi một tập thể:

  • 同学们,上课了!(Các em, vào học nào!)
  • 朋友们,欢迎大家!(Các bạn, chào mừng mọi người!)
  • 女士们,先生们!(Thưa quý bà, quý ông!) — công thức mở đầu diễn văn.
  • 老师们,同志们!(Thưa các thầy cô, các đồng chí!)

Trong văn học, 们 đôi khi được dùng cho đồ vật hoặc con vật để nhân cách hóa: 小鸟们在唱歌 (Những chú chim đang hót). Đây là thủ pháp tu từ, không phải cách dùng thông thường.

8. Luyện tập

Các câu sau đúng hay sai? Sửa lại nếu sai:

  1. 在韩国我有很多朋友们。
  2. 这些三个人都是我同学。
  3. 他们是我的中国同学们。
  4. 我跟三个中国朋友们一起去。
  5. 我的中国朋友都很客气。
  6. 我的中国朋友们都很客气。

Đáp án: 1. Sai → 很多朋友 (tân ngữ của 有). 2. Sai → 这三个人 (đã có số lượng). 3. Sai → 我的中国同学 (tân ngữ của 是). 4. Sai → 三个中国朋友. 5. Đúng. 6. Đúng.

Câu hỏi thường gặp

学生 và 学生们 khác nhau thế nào?

Về nghĩa gần như không khác. 学生们 nhấn mạnh tính tập thể hơn một chút, hay dùng khi gọi hoặc khi muốn làm nổi bật cả nhóm. Cả hai đều có thể chỉ nhiều người.

Vì sao ※很多人们 sai?

Vì 很多 đã biểu thị số lượng rồi, thêm 们 là thừa. Quy tắc: hễ phía trước danh từ đã có số lượng thì bỏ 们.

Có thể nói 小鸟们 không?

Trong văn học thì được, như một thủ pháp nhân cách hóa. Nhưng trong tiếng Trung thông thường, 们 chỉ dùng với danh từ chỉ người.

Kiến Thức Tiếng Trung

Chia sẻ kiến thức tiếng Trung tại website.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *