Phân biệt 一点钟 và 一个小时: hỏi mấy giờ khác hỏi bao lâu

Điểm mấu chốt: không được nói ※我等他等了一点钟,他还没来。

Tiếng Trung tách bạch rất rõ giữa hai loại câu hỏi: “mấy giờ” và “bao lâu”. Mỗi loại dùng một bộ từ riêng. Bài này giúp bạn phân biệt 一点钟 và 一个小时 cùng cả hệ thống đơn vị đi kèm.

1. Nguyên tắc chia đôi

点钟、分、刻 → trả lời câu hỏi 什么时候 (mấy giờ)

小时、分钟、刻钟 → trả lời câu hỏi 多少时间 (bao lâu)

Lưu ý: khi 点钟 đi cùng 分 thì rút gọn thành 点 — 四点三十分, chứ không nói ※四点钟三十分.

2. Bảng đối chiếu đầy đủ

什么时候 (mấy giờ) 多少时间 (bao lâu)
一点(钟) 一(个)小时
两点半 两个半小时
三点三刻 三(个)小时三刻(钟)
一点零二分 一(个)小时零二分(钟)

Quan sát kỹ: cột trái không có chữ 个, cột phải bắt buộc hoặc có thể có 个. Đây là dấu hiệu nhận biết nhanh nhất.

3. Ví dụ từng cặp

  • (1) ——现在几点?——现在两点半。
    Bây giờ mấy giờ? – Bây giờ hai giờ rưỡi.
  • (2) ——从你家到学校骑自行车要多少时间?——两个半小时。
    Từ nhà bạn tới trường đạp xe mất bao lâu? – Hai tiếng rưỡi.
  • (3) ——现在什么时候?——三点三刻。
    Bây giờ là lúc nào? – Ba giờ bốn nhăm.
  • (4) ——你们每天上多长时间的课?——三个小时三刻钟。
    Mỗi ngày các bạn học bao lâu? – Ba tiếng bốn nhăm phút.

Chú ý câu (2) và (4): khi hỏi độ dài, cấu trúc là 动词 + 多长时间 hoặc 多长时间的 + danh từ.

4. Riêng chữ 分 và 分钟

Đây là cặp gây nhầm nhiều nhất vì chỉ khác một chữ:

  • 分 — chỉ phút trên đồng hồ: 五点零五分 (5 giờ 5 phút).
  • 分钟 — chỉ độ dài: 五分钟 (5 phút đồng hồ).

So sánh: 现在五点五分 (bây giờ 5 giờ 5) ≠ 我等了五分钟 (tôi đợi 5 phút).

5. Trường hợp đặc biệt của 小时

小时 là danh từ khá đặc biệt: có thể dùng có hoặc không có lượng từ 个.

  • 一个小时 ✔ / 一小时 ✔ — cả hai đều đúng.
  • 两个半小时 ✔ — “hai tiếng rưỡi”, chú ý 半 đứng trước 小时.

Trong khi đó 点钟 tuyệt đối không đi với 个: ※一个点钟 là sai.

6. Lỗi người Việt hay mắc khi phân biệt 一点钟 và 一个小时

Lỗi 1 — dùng 点钟 để nói độ dài. ※我等了一点钟 là sai; phải là 我等了一个小时.

Lỗi 2 — dùng 小时 để nói mấy giờ. ※现在是三个小时 là sai; phải là 现在三点.

Lỗi 3 — lẫn 分 với 分钟. ※坐车要二十分 nghe cụt; phải là 二十分钟. Ngược lại ※现在八点二十分钟 cũng sai; phải là 八点二十分.

Lỗi 4 — đặt sai vị trí 半. ※两小时半 là sai; phải là 两个半小时.

7. Mở rộng: bổ ngữ thời lượng đặt ở đâu

Khi nói mất bao lâu, cụm chỉ thời lượng đứng sau động từ. Nếu động từ có tân ngữ thì phải lặp động từ hoặc đặt thời lượng giữa động từ và tân ngữ:

  • 我等了一个小时。(Tôi đợi một tiếng.)
  • 我等了他一个小时。(Tôi đợi anh ấy một tiếng.) — tân ngữ là người, đặt trước thời lượng.
  • 我学了两个小时汉语。/ 我学汉语学了两个小时。(Tôi học tiếng Trung hai tiếng.)

Còn khi nói mấy giờ, cụm thời điểm đứng trước động từ: 我七点起床、他三点来的.

Đây là quy tắc lớn của tiếng Trung: thời điểm đứng trước động từ, thời lượng đứng sau động từ. Nắm được nó là bạn xử lý được phần lớn câu liên quan tới thời gian.

8. Mở rộng: cách đọc giờ đầy đủ

Để nói giờ trôi chảy, bạn cần thêm mấy quy tắc sau:

  • 2 giờ đọc là 两点, không đọc ※二点.
  • Rưỡi là 半: 八点半 (8 giờ rưỡi).
  • 15 phút là 一刻: 九点一刻 (9 giờ 15).
  • 45 phút là 三刻: 九点三刻 (9 giờ 45).
  • Kém dùng 差: 差五分十点 (10 giờ kém 5).
  • Phút lẻ dưới 10 thêm 零: 三点零五分 (3 giờ 5).

Các buổi trong ngày đặt trước giờ: 上午八点、中午十二点、下午三点、晚上七点、凌晨两点.

9. Mở rộng: hỏi giờ và hỏi độ dài

Thuộc bốn mẫu câu sau là bạn xử lý được hầu hết tình huống:

  • 现在几点?(Bây giờ mấy giờ?)
  • 你几点上班?(Mấy giờ bạn đi làm?)
  • 要多长时间?(Mất bao lâu?)
  • 你学了多长时间汉语了?(Bạn học tiếng Trung bao lâu rồi?)

Chú ý: 几点 hỏi giờ (dùng 点), 多长时间 hỏi độ dài (dùng 小时/分钟). Đừng bao giờ trộn hai bộ này với nhau.

10. Luyện tập

Chọn từ đúng điền vào chỗ trống:

  1. 从宿舍到教室只要五______。(分 / 分钟)
  2. 现在几点?——现在是五点零五______。(分 / 分钟)
  3. 这顿晚饭我们吃了一(个)______。(点钟 / 小时)
  4. 你什么时候来的?——我三______来的。(点钟 / 小时)
  5. 你来了多长时间了?——我来了三个______了。(点钟 / 小时)
  6. 现在什么时候?——现在是五点三______。(刻 / 刻钟)
  7. 从这儿坐公共汽车到市中心需要三______。(刻 / 刻钟)

Đáp án: 1. 分钟 – 2. 分 – 3. 小时 – 4. 点钟 – 5. 小时 – 6. 刻 – 7. 刻钟

Câu hỏi thường gặp

一小时 và 一个小时 cái nào đúng?

Cả hai đều đúng và thay nhau được. 小时 là danh từ đặc biệt, dùng lượng từ 个 hay không đều được.

Vì sao nói 两个半小时 chứ không phải 两小时半?

Vì trong tiếng Trung, 半 đứng giữa lượng từ và danh từ: số + lượng từ + 半 + danh từ. Tương tự có 一个半月, 三个半小时.

刻 nghĩa là gì?

刻 là 15 phút. 三点一刻 là 3 giờ 15, 三点三刻 là 3 giờ 45. Khi chỉ độ dài thì dùng 刻钟: 三刻钟 = 45 phút.

Kiến Thức Tiếng Trung

Chia sẻ kiến thức tiếng Trung tại website.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *