上星期二, 这星期二 và 下星期二 là ngày nào? Cách tính tuần trong tiếng Trung

Điểm mấu chốt: không được nói ※今天11号，星期四，上星期二是9号。

Đây là lỗi mà gần như người học nào cũng mắc ít nhất một lần, và hậu quả là lỡ hẹn. Bài này trình bày cách tính 上星期二 và 下星期二 theo đúng thói quen của người Trung Quốc.

1. Ba cụm từ, ba tuần khác nhau

Giả sử hôm nay là ngày 11, thứ Năm. Vậy:

• 上星期二 = thứ Ba của tuần trước → ngày 2
• 这星期二 = thứ Ba của tuần này → ngày 9
• 下星期二 = thứ Ba của tuần sau → ngày 16

Điểm mấu chốt: 上 và 下 gắn với đơn vị tuần, chứ không phải “lần gần nhất đã qua” hay “lần sắp tới”. Ngày 9 tuy đã qua nhưng vẫn nằm trong tuần này, nên nó là 这星期二 chứ tuyệt đối không phải 上星期二.

2. 这 có thể lược bỏ

Với tuần hiện tại, người Trung Quốc thường bỏ luôn chữ 这, chỉ nói 星期二:

• (1) ——他什么时候来的？——上星期二。 (ngày 2)
• (2) ——他什么时候来的？——星期二。 (ngày 9)
• (3) ——他什么时候来？——下星期二。 (ngày 16)

Nhận xét: câu (1) và (2) chỉ khác nhau ở hai chữ 上, nhưng lệch nhau đúng một tuần. Khi nghe người bản xứ hẹn giờ, hãy nghe thật kỹ chữ này.

3. Cạm bẫy lớn nhất: 星期天

Theo thói quen của người Trung Quốc, 星期天 là ngày cuối cùng của một tuần, không phải ngày đầu tiên. Đây là điểm khác với lịch phương Tây, nơi Chủ nhật thường được xếp đầu tuần.

Vẫn với mốc hôm nay là ngày 11, thứ Năm:

• 上星期天 = ngày 7
• （这个）星期天 = ngày 14
• 下星期天 = ngày 21

• (4) ——今天星期四，11号。我星期天去看你。(ngày 14)
  ——这个星期天我没空，下个星期天再来吧。(ngày 21)

Nhiều người học tưởng 星期天 sắp tới phải là “đầu tuần sau” nên tính nhầm thành ngày 21. Sai. Chủ nhật ngày 14 vẫn thuộc tuần này.

4. Bảng tra nhanh (hôm nay: thứ Năm, ngày 11)

	上⋯ (tuần trước)	这⋯ (tuần này)	下⋯ (tuần sau)
星期一	1	8	15
星期二	2	9	16
星期四	4	11 (hôm nay)	18
星期六	6	13	20
星期天	7	14	21

5. Cách nói tuần trong tiếng Trung

Có ba cách gọi “tuần”, dùng thay nhau được:

• 星期 — thông dụng nhất, dùng khắp nơi: 星期一、星期天.
• 周 (zhōu) — ngắn gọn, hay dùng trong văn viết và lịch làm việc: 周一、周末 (cuối tuần), 上周、下周.
• 礼拜 (lǐbài) — khẩu ngữ, thiên về miền Nam và người lớn tuổi: 礼拜三、下礼拜.

Lưu ý: Chủ nhật có tới ba cách gọi — 星期天、星期日、周日. Trong đó 星期日 và 周日 trang trọng hơn, hay thấy trên thông báo và lịch.

6. Lỗi người Việt hay mắc

Lỗi 1 — hiểu 上星期二 là “thứ Ba vừa rồi”. Nếu hôm nay là thứ Năm thì “thứ Ba vừa rồi” chính là 这星期二 (hoặc chỉ nói 星期二), lệch một tuần so với 上星期二.

Lỗi 2 — nói ※星期七. Tiếng Trung không có 星期七. Chủ nhật là 星期天/星期日, tuyệt đối không đánh số 7.

Lỗi 3 — nhầm 上个星期 với 上个月. Cấu trúc giống nhau nhưng đơn vị khác: 上个星期 (tuần trước), 上个月 (tháng trước), 上个星期二 (thứ Ba tuần trước).

Mẹo hẹn cho chắc: người Trung Quốc khi hẹn quan trọng cũng thường nói kèm ngày để tránh nhầm — 下星期二，也就是16号. Bạn nên bắt chước thói quen này.

7. Bảng tổng kết cách tính 上星期二 và 下星期二

Ba nguyên tắc gói gọn:

1. 上/这/下 gắn với tuần, không gắn với ngày. Hãy xác định tuần trước, tuần này, tuần sau đã, rồi mới tìm thứ trong tuần đó.
2. Chủ nhật là ngày cuối tuần. Nên Chủ nhật của tuần này luôn nằm sau hôm nay (nếu hôm nay chưa phải Chủ nhật).
3. 这 thường được lược bỏ. Nghe thấy 星期二 trống không thì hiểu là thứ Ba tuần này.

Áp dụng tương tự cho tháng và năm: 上个月 (tháng trước), 这个月 (tháng này), 下个月 (tháng sau); 去年 (năm ngoái), 今年 (năm nay), 明年 (năm sau). Riêng năm không dùng 上/下 mà có từ riêng — đây là điểm cần nhớ thêm.

8. Mở rộng: các mốc thời gian hay đi cùng

• 周末 (cuối tuần) — 这个周末你有空吗？
• 平时 (ngày thường) — 平时我七点起床。
• 工作日 (ngày làm việc) — 工作日不能请假。
• 月初、月中、月底 (đầu, giữa, cuối tháng) — 我月底回国。
• 年初、年底 (đầu năm, cuối năm) — 年底工作特别忙。

9. Luyện tập

Hôm nay là thứ Năm, ngày 11. Các mốc “星期X” dưới đây là ngày nào?

1. ——我上星期一去找过你，你不在。你这个星期天在家吗？
   ——星期天我有事。你下星期一来吧。
2. ——我星期一去找过你，你不在。这个星期天你有事吗？
   ——这星期天我没空，下个星期天你来吧，我在家。

Đáp án: (1) 上星期一 = ngày 1; 这个星期天 = ngày 14; 下星期一 = ngày 15. (2) 星期一 = ngày 8; 这个星期天 = ngày 14; 下个星期天 = ngày 21.