Phân biệt 哪 và 什么 trong tiếng Trung: khi nào cần lượng từ?

Điểm mấu chốt: Không nói ※你要买什么本书? cũng không nói ※你要买哪书? Sau 哪 bắt buộc có lượng từ, sau 什么 tuyệt đối không có lượng từ.

哪 ở đây tương đương “which” — chọn một trong số đã biết; còn 什么 tương đương “what” — hỏi mở. Việc phân biệt 哪 và 什么 nghe thì trừu tượng nhưng lại có một dấu hiệu hình thức cực kỳ dễ nhận: có lượng từ hay không.

1. Hai công thức cần thuộc lòng

Công thức thứ nhất — 什么 + danh từ (không có lượng từ): 什么书、什么人、什么水果、什么颜色.

Công thức thứ hai — 这 / 那 / 哪 + (số từ) + lượng từ + (danh từ): 这本书、那三个人、哪位老师、哪种水果.

Nói cách khác, 哪 đứng cùng nhóm với 这 và 那 — cả ba đều là đại từ chỉ thị, và cả ba đều đòi hỏi lượng từ đi kèm. Còn 什么 gắn thẳng vào danh từ, không xen gì vào giữa.

2. Ví dụ đối thoại của sách

  • (1) ——你买什么? ——我买词典。——你买什么词典? ——汉英词典。
    — Bạn mua gì? — Tôi mua từ điển. — Bạn mua từ điển gì? — Từ điển Hán-Anh.
  • (2) ——这儿有三本词典,你要买哪(一)本? ——我要买这(一)本。——那(一)本词典要不要? ——不要。
    — Ở đây có ba quyển từ điển, bạn muốn mua quyển nào? — Tôi muốn mua quyển này. — Quyển kia có lấy không? — Không lấy.
  • (3) ——你家有几个人? ——四个。——哪四个? ——爸爸、妈妈、我和我弟弟。
    — Nhà bạn có mấy người? — Bốn người. — Bốn người nào? — Bố, mẹ, tôi và em trai tôi.

Câu (1) là hỏi mở: chưa biết trước có những loại từ điển nào. Câu (2) là hỏi chọn: đã có sẵn ba quyển bày ra đó, chỉ việc chọn một. Câu (3) cho thấy 哪 còn ghép được với số từ — 哪四个 nghĩa là “bốn người nào”.

3. Khi 哪 và 什么 mang nghĩa phiếm chỉ

Cả hai đều dùng được trong câu không phải câu hỏi, mang nghĩa “bất kể nào cũng”, và thường đi với 都 hoặc 也:

  • (4) ——你喜欢吃什么水果? ——我什么水果都喜欢吃。
    — Bạn thích ăn hoa quả gì? — Hoa quả gì tôi cũng thích ăn.
  • (5) ——你喜欢吃哪种水果? ——我哪种水果都喜欢吃。
    — Bạn thích ăn loại hoa quả nào? — Loại hoa quả nào tôi cũng thích ăn.

Chú ý câu (5) vẫn giữ nguyên lượng từ 种 — quy tắc lượng từ không hề bị nới lỏng khi 哪 mang nghĩa phiếm chỉ.

4. Bảng tổng kết khi phân biệt 哪 và 什么

Tiêu chí 哪 什么
Nghĩa Cái nào (chọn trong phạm vi đã biết) Cái gì (hỏi mở)
Lượng từ theo sau Bắt buộc có Tuyệt đối không
Ghép với số từ ✔ 哪三个 ✘
Cùng nhóm với 这、那 谁、怎么
哪本书 / 什么书 ✔ 哪本书 ✔ 什么书
※哪书 / ※什么本书 ✘ ✘

5. Lỗi người Việt hay mắc

Lỗi 1 — Bỏ lượng từ sau 哪. ※你喜欢哪颜色? Phải nói 你喜欢哪种颜色? hoặc đổi sang 你喜欢什么颜色?

Lỗi 2 — Thêm lượng từ sau 什么. ※你要买什么本书? Bỏ 本 đi: 你要买什么书?

Lỗi 3 — Dùng 什么 khi phạm vi đã rõ. Trước mặt bày ba quyển sách mà hỏi 你要买什么书 thì nghe lạc lõng, vì người nghe đang nhìn thấy cả ba quyển. Lúc ấy 哪本 mới tự nhiên.

Lỗi 4 — Nhầm 哪 với 那. Hai chữ chỉ khác nhau bộ 口 và thanh điệu: 哪 nǎ là “nào”, 那 nà là “kia”. Viết ※那本书你要买 khi định hỏi “quyển nào” là sai hoàn toàn về nghĩa.

6. Mở rộng: 哪 kết hợp thành các từ hỏi thông dụng

哪 còn là gốc của hàng loạt từ hỏi mà người học cần nắm:

  • 哪儿 / 哪里 — ở đâu: 你去哪儿? Bạn đi đâu?
  • 哪位 — vị nào (lịch sự): 请问哪位是王先生? Xin hỏi vị nào là ông Vương?
  • 哪些 — những cái nào (số nhiều): 这些书里哪些是你的? Trong đám sách này những quyển nào là của bạn?
  • 哪天 — hôm nào: 你哪天有空? Hôm nào bạn rảnh?
  • 哪国人 — người nước nào: 他是哪国人? Anh ấy là người nước nào?

Lưu ý riêng cặp 他是什么人? và 他是哪国人?: câu đầu hỏi về thân phận, nghề nghiệp hoặc mang giọng nghi ngờ (“hắn là người thế nào?”), câu sau mới là hỏi quốc tịch. Đây là điểm rất dễ gây hiểu lầm khi giao tiếp.

Về phía 什么, các kết hợp thông dụng là 什么时候 (khi nào), 为什么 (tại sao), 什么样 (như thế nào), 没什么 (không có gì). Có thể xem thêm bài 怎么 và 什么 để phân biệt tiếp một cặp nghi vấn từ dễ lẫn khác.

7. Luyện tập

Dùng 哪 hoặc 什么 điền vào chỗ trống:

  1. 你想去______地方?
  2. 你想去______个地方?
  3. 请问,______位是王先生?
  4. 他是______人?
  5. 他是______国人?
  6. 这些邮票______张都很漂亮。
  7. 听说你们班有三个同学马上要回国了,请问是______三个?
  8. 这些照片里你最喜欢______几张?
  9. 你爱吃______菜?

Đáp án: (1) 什么 — không có lượng từ. (2) 哪 — có lượng từ 个. (3) 哪 — 位 là lượng từ. (4) 什么 — hỏi mở về thân phận. (5) 哪 — 国 ở đây làm lượng từ. (6) 哪 — 张 là lượng từ, nghĩa phiếm chỉ “tấm nào cũng”. (7) 哪 — đi với số từ 三 và lượng từ 个. (8) 哪 — 几张 có lượng từ. (9) 什么 — không lượng từ.

Câu hỏi thường gặp

哪 và 什么 khác nhau về nghĩa thế nào?

哪 nghĩa là “cái nào” — chọn trong một phạm vi đã biết. 什么 nghĩa là “gì” — hỏi mở, chưa giới hạn phạm vi nào cả.

Có thể nói 哪书 không?

Không. Sau 哪 bắt buộc phải có lượng từ: 哪本书, 哪个人, 哪位老师. Bỏ lượng từ là sai ngữ pháp.

哪 có dùng trong câu không phải câu hỏi được không?

Được. 哪种水果我都喜欢吃 nghĩa là “loại hoa quả nào tôi cũng thích ăn”. Lúc này 哪 mang nghĩa phiếm chỉ, thường đi với 都/也.

Kiến Thức Tiếng Trung

Chia sẻ kiến thức tiếng Trung tại website.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *