Phân biệt 对 và 对于 trong tiếng Trung: hai giới từ dẫn ra đối tượng

Phân biệt 对 và 对于 là một điểm khó kinh điển với người học tiếng Trung. Bài dưới đây phân tích cặn kẽ kèm ví dụ nguyên văn và bài tập có đáp án.

Điểm mấu chốt: 对 và 对于 đều là giới từ dẫn ra đối tượng của động tác hoặc hành vi. Ngoài ra, 对 còn mang nghĩa của 向, 朝 và nghĩa 对待.

Hai giới từ này thuộc loại dễ dùng lẫn nhất trong Hán ngữ hiện đại, bởi trong phần lớn ngữ cảnh chúng thay thế được cho nhau. Tuy nhiên, quan hệ giữa chúng không đối xứng: chỗ nào dùng được 对于 thì đều dùng được 对, nhưng không phải chỗ nào dùng 对 cũng thay được bằng 对于. Bài viết dưới đây trình bày hệ thống ba tiêu chí để phân biệt 对 và 对于.

1. Phần giao nhau: dẫn ra đối tượng

Cả hai đều kết hợp với danh từ phía sau tạo thành cụm giới từ, dẫn ra đối tượng của động tác hoặc hành vi:

  • (1) 我对(对于)中国画很感兴趣。
    Tôi rất hứng thú với tranh thuỷ mặc Trung Quốc. — đối tượng của sự hứng thú là tranh thuỷ mặc.
  • (2) 我们对(对于)服务员的服务态度感到非常满意。
    Chúng tôi rất hài lòng với thái độ phục vụ của nhân viên. — đối tượng của sự hài lòng là thái độ phục vụ.
  • (3) 对(对于)你们的盛情款待表示衷心的感谢。
    Xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành đối với sự chiêu đãi nồng hậu của các bạn.

2. Khác biệt thứ nhất: vị trí so với động từ năng nguyện và phó từ

对于 không được đứng sau động từ năng nguyện (能愿动词) và phó từ. Đây là ràng buộc mang tính cú pháp cứng:

  • (4) a. 你应该对(※对于)这起交通事故负责。
    b. 你对(对于)这起交通事故应该负责。
    c. 对(对于)这起交通事故,你应该负责。
    Anh phải chịu trách nhiệm về vụ tai nạn giao thông này.
  • (5) a. 我们会对(※对于)你的意见重新考虑的。
    b. 我们对(对于)你的意见会重新考虑的。
    c. 对(对于)你的意见,我们会重新考虑的。
    Chúng tôi sẽ xem xét lại ý kiến của anh.
  • (6) a. 外国留学生都对(※对于)中国的文化感兴趣。
    b. 外国留学生对(对于)中国的文化都感兴趣。
    c. 对(对于)中国的文化,外国留学生都感兴趣。
    Lưu học sinh nước ngoài đều hứng thú với văn hoá Trung Quốc.

Ba nhóm câu này cho thấy phương thức khắc phục: chỉ cần chuyển cụm giới từ lên trước động từ năng nguyện hoặc phó từ (dạng b), hoặc lên hẳn trước chủ ngữ (dạng c), thì 对于 lại dùng được bình thường.

3. Khác biệt thứ hai: 对 mang nghĩa hướng tới

对 còn dẫn ra phương hướng hoặc mục tiêu của động tác, tương đương với 向 và 朝. Ở nghĩa này 对于 hoàn toàn không thay thế được:

  • (7) 老师对(※对于)我说:“你的发音进步很大。”
    Thầy giáo nói với tôi: “Phát âm của em tiến bộ nhiều lắm.”
  • (8) 我家的南面正对(※对于)着那幢新造的高楼。
    Phía nam nhà tôi đối diện đúng toà cao ốc mới xây kia.
  • (9) 她对(※对于)我笑了笑。
    Cô ấy mỉm cười với tôi.

4. Khác biệt thứ ba: 对 mang nghĩa đối đãi

对 còn có nghĩa 对待, tức thái độ ứng xử với người hoặc công việc. 对于 cũng không đảm nhận được nghĩa này:

  • (10) 她对(※对于)孩子很严厉。
    Cô ấy rất nghiêm khắc với con.
  • (11) 服务员对(※对于)每一位顾客都非常热情。
    Nhân viên phục vụ rất niềm nở với từng vị khách.
  • (12) 你怎么对(※对于)工作这么不认真负责!
    Sao anh lại thiếu trách nhiệm với công việc đến thế!

5. Bảng tổng kết khi phân biệt 对 và 对于

Chức năng 对 对于
Dẫn ra đối tượng ✔ ✔
Đứng sau động từ năng nguyện ✔ ✘
Đứng sau phó từ ✔ ✘
Nghĩa hướng tới (向/朝) ✔ 对我说 ✘
Nghĩa đối đãi (对待) ✔ 对孩子很严厉 ✘
Đứng trước chủ ngữ ✔ ✔

6. Lỗi người Việt hay mắc

Lỗi 1 — Đặt 对于 sau động từ năng nguyện. ※我想对于这个问题谈谈看法。 Cần sửa thành 对于这个问题,我想谈谈看法.

Lỗi 2 — Dùng 对于 trong ngữ cảnh đối đãi. ※他对于父母很孝顺。 Phải dùng 对: 他对父母很孝顺.

Lỗi 3 — Dùng 对于 với động từ nói năng. ※他对于我说了很多。 Phải dùng 对 hoặc 跟: 他对我说了很多.

Lỗi 4 — Lạm dụng 对于 vì tưởng trang trọng hơn. Trong khẩu ngữ, 对 vừa gọn vừa tự nhiên; 对于 chỉ nên dùng khi cụm giới từ đứng đầu câu và mang tính khái quát.

7. Mở rộng: 对……来说 và các kết cấu liên quan

Từ hai giới từ này phái sinh một số kết cấu rất thông dụng trong văn viết cũng như khẩu ngữ:

  • 对……来说 — đối với ai đó mà nói: 对我来说,汉语的声调最难。 Đối với tôi, thanh điệu tiếng Trung là khó nhất.
  • 对……有好处/有害 — có lợi / có hại cho: 早睡早起对身体有好处。
  • 对……负责 — chịu trách nhiệm về: 你要对自己的话负责。
  • 对……感兴趣 — hứng thú với: 他对历史很感兴趣。
  • 对……有意见 — có ý kiến, bất mãn về: 大家对这个安排有意见。

Cần lưu ý rằng phần lớn các kết cấu trên đều đã cố kết với 对 chứ không với 对于; thay thế cơ giới sẽ tạo ra những kết hợp gượng gạo. Đây là lý do các nhà nghiên cứu Hán ngữ thường khuyến nghị người học ghi nhớ 对 theo cụm cố định, đồng thời chỉ dùng 对于 khi cần một cụm giới từ khái quát đứng đầu câu, chẳng hạn trong văn nghị luận hoặc báo cáo.

8. Luyện tập

Cho biết câu nào chỉ dùng được 对, câu nào dùng được cả hai:

  1. 妈妈______你说的话你记住了吗?
  2. 学生们不会______这样的安排有意见的。
  3. 我们想______老师的课提点儿意见和要求。
  4. 马丁也______中国的书法感兴趣。
  5. 那家公司愿意______这项工程提供贷款。
  6. 他是刚来的,______这儿的情况还不十分了解。

Đáp án: (1) chỉ 对 — nghĩa hướng tới, tương đương 向. (2) chỉ 对 — đứng sau động từ năng nguyện 会; đảo thành 对于这样的安排,学生们不会有意见 thì dùng được 对于. (3) chỉ 对 — sau động từ năng nguyện 想; đảo lên đầu câu thì dùng được 对于. (4) chỉ 对 — sau phó từ 也; đảo lên đầu câu thì dùng được 对于. (5) chỉ 对 — sau động từ năng nguyện 愿意. (6) dùng được cả hai — không có năng nguyện động từ hay phó từ đứng trước.

Câu hỏi thường gặp

Khi nào tuyệt đối không dùng được 对于?

Khi giới từ đứng sau động từ năng nguyện (应该, 会, 想) hoặc phó từ (都, 也, 就). Câu ※你应该对于这起交通事故负责 là sai; phải dùng 对 hoặc đảo trật tự.

对 và 对于 có thể thay nhau trong mọi câu không?

Không. Chỗ nào dùng được 对于 thì đều dùng được 对, nhưng ngược lại thì không. 对 là giới từ có phạm vi rộng hơn.

Làm sao để một câu có động từ năng nguyện vẫn dùng được 对于?

Đảo cụm giới từ lên trước chủ ngữ: 对于这起交通事故,你应该负责. Khi đó 对于 không còn đứng sau động từ năng nguyện nữa.

Kiến Thức Tiếng Trung

Chia sẻ kiến thức tiếng Trung tại website.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *