Phân biệt 又 và 再 trong tiếng Trung: đã xảy ra hay chưa xảy ra?

Điểm mấu chốt: Không nói ※他昨天说过一遍,刚才再说了一遍, cũng không nói ※老师,我没听清楚,请你又说一遍。 Phân biệt 又 và 再 dựa vào một câu hỏi duy nhất: việc lặp lại đã xảy ra chưa?

1. Ba câu đối chiếu

  • (1) 这电影我以前看过,昨天又看了一遍。
    Phim này tôi xem rồi, hôm qua lại xem thêm một lượt.
  • (2) 这电影我以前看过,明天再看一遍。
    Phim này tôi xem rồi, mai xem lại một lượt nữa.
  • (3) 这电影我以前看过,明天还想看一遍。
    Phim này tôi xem rồi, mai vẫn muốn xem thêm một lượt.

Câu (1) là 昨天 — đã xảy ra, dùng 又. Câu (2), (3) là 明天 — chưa xảy ra, dùng 再 hoặc 还.

2. Sửa hai câu sai của sách

  • (4) 他昨天说过一遍,刚才又说了一遍。
    Hôm qua anh ấy nói một lần rồi, vừa nãy lại nói thêm một lần.
  • (5) 老师,我没听清楚,请你再说一遍。
    Thưa thầy, em nghe chưa rõ, thầy nói lại giúp em một lần ạ.

Câu (5) là mẫu câu bạn sẽ dùng gần như hằng ngày trong lớp học — hãy nhớ nó là 再 chứ không phải 又.

3. Ngoại lệ quan trọng: 又要/又该……了

Có lúc việc chưa xảy ra nhưng đã được quyết định, hoặc theo quy luật tất phải xảy ra. Khi đó dùng 又, với hai điều kiện bắt buộc: sau 又 có 要 hoặc 该, và cuối câu có 了.

  • (6) 寒假快结束了,又要上课了。
    Nghỉ đông sắp hết rồi, lại sắp phải đi học rồi.
  • (7) 他刚从杭州回来,明天又要去南京了。
    Anh ấy vừa từ Hàng Châu về, mai lại phải đi Nam Kinh rồi.

Sắc thái của mẫu này thường là ngán ngẩm, hoặc cảm thán vì thời gian trôi nhanh: 又要考试了!/又该交房租了。

4. Bảng tổng kết: phân biệt 又 và 再

Tình huống Dùng Ví dụ
Việc đã lặp lại rồi 又 他昨天又来了。
Việc sắp lặp lại 再 明天再来吧。
Nhờ vả, đề nghị 再 请再说一遍。
Tương lai đã chắc chắn 又要/又该…了 又要下雨了。
Đi với 了 chỉ hoàn thành 又 又说了一遍。
Đi với động từ chưa thực hiện 再 再喝一杯。

5. Lỗi người Việt hay mắc

Lỗi 1 — ※请你又说一遍. Đây là lỗi phổ biến nhất. Nhờ ai làm gì thì luôn là 再.

Lỗi 2 — ※明天我又去. Việc mai chưa xảy ra, phải nói 明天我再去 hoặc 明天我还去.

Lỗi 3 — ※昨天他再来了. Đã xảy ra thì dùng 又: 昨天他又来了.

Lỗi 4 — quên 了 trong mẫu 又要…了. ※又要上课 chưa trọn câu. Bắt buộc phải có 了 ở cuối để đánh dấu tình hình sắp thay đổi.

6. Mở rộng: 又 còn những nghĩa nào?

Ngoài nghĩa lặp lại, 又 còn ba cách dùng đáng nhớ:

  • 又…又… — vừa… vừa…: 又便宜又好吃。(Vừa rẻ vừa ngon.)
  • Nhấn mạnh trong câu phản vấn: 我又不是小孩子!(Tôi có phải trẻ con đâu!)
  • Nối hai vế đối lập: 想去又不敢去。(Muốn đi mà lại không dám đi.)

Còn 再 cũng có nghĩa “rồi hãy”: 吃完饭再走吧。(Ăn xong rồi hãy đi.) — chỉ trình tự chứ không phải lặp lại. Xem tiếp bài phân biệt 还 và 再 để hoàn thiện nhóm ba phó từ này.

7. Mẹo nhớ bằng trục thời gian

Nếu bạn thấy bảng quy tắc vẫn rối, hãy hình dung một trục thời gian với thời điểm nói chuyện nằm ở giữa. Mọi lần lặp lại nằm bên trái, tức là đã xong, đều thuộc về 又. Mọi lần lặp lại nằm bên phải, tức là chưa tới, đều thuộc về 再.

Riêng mẫu 又要…了 là một ngoại lệ được đánh dấu rất rõ ràng, nên nó không làm bạn nhầm được. Chỉ cần thấy đủ ba yếu tố — chữ 又, chữ 要 hoặc 该, và chữ 了 ở cuối câu — là bạn biết ngay người nói đang than thở về một chuyện sắp lặp lại mà họ không tránh được: lại sắp đi học, lại sắp thi, lại sắp phải nộp tiền nhà.

Trong giao tiếp hằng ngày, câu bạn cần nhất là câu nhờ người khác nhắc lại. Hãy học thuộc nguyên vẹn: 对不起,我没听清楚,请您再说一遍。 Nói được câu này trôi chảy là bạn đã dùng đúng 再 trong tình huống quan trọng nhất.

8. Luyện tập

Chọn 又 hoặc 再 điền vào chỗ trống:

  • (1) 他昨天上午来找你,你不在,昨天下午 ______ 来了。
  • (2) 我今天去找他,他不在,明天还得 ______ 去一次。
  • (3) 你怎么 ______ 感冒了?
  • (4) 请大家 ______ 听一遍。
  • (5) 明天 ______ 是星期一了,______ 要上课了。
  • (6) ——______ 喝一杯吧。 ——不,不能 ______ 喝了,我已经有点儿醉了。

Đáp án: (1) 又 — đã xảy ra. (2) 再 — mai mới đi. (3) 又 — đã lại ốm rồi. (4) 再 — đề nghị. (5) 又 / 又 — quy luật tất yếu, có 了. (6) 再 / 再 — mời uống thêm và từ chối, đều là việc chưa xảy ra.

Câu hỏi thường gặp

Quy tắc gọn nhất phân biệt 又 và 再 là gì?

又 dùng cho việc đã xảy ra rồi: 昨天又看了一遍. 再 dùng cho việc chưa xảy ra: 明天再看一遍. Nhờ ai làm lại điều gì thì luôn dùng 再.

又要下雨了 nói về tương lai mà sao dùng 又?

Vì tuy việc chưa xảy ra nhưng đã chắc chắn hoặc theo quy luật tất phải thế. Mẫu này có dấu hiệu cố định: 又 + 要/该 + … + 了.

Nhờ thầy cô nhắc lại thì nói thế nào?

老师,我没听清楚,请您再说一遍. Tuyệt đối không dùng 又, vì việc nói lại chưa xảy ra.

Kiến Thức Tiếng Trung

Chia sẻ kiến thức tiếng Trung tại website.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *