Cách dùng 给 trong tiếng Trung: ba vị trí và bốn ý nghĩa cần nhớ

Điểm mấu chốt: Không nói ※他买给我一本书。Cấu trúc “给…” có ba vị trí trong câu, nhưng mỗi động từ chỉ chấp nhận một số vị trí nhất định.

给 là một trong những chữ xuất hiện sớm nhất khi học tiếng Trung, nhưng cũng là chữ khiến người học mắc lỗi lâu nhất. Bài này hệ thống lại cách dùng 给 theo hai trục: vị trí trong câu và ý nghĩa ngữ pháp.

1. Ba vị trí của “给…”

Với một số động từ, cả ba cách nói dưới đây đều đúng và nghĩa như nhau:

  • 给他寄一封信
    Gửi cho anh ấy một lá thư.
  • 寄给他一封信
  • 寄一封信给他

Tương tự: 给他打一个电话 = 打给他一个电话 = 打一个电话给他; 给他留一个纸条 = 留给他一个纸条 = 留一个纸条给他.

2. Nhóm động từ chỉ có hai vị trí sau: 卖, 交

Với 卖 (bán), 交 (nộp, giao), chỉ có hai cách nói:

  • 卖给他一件衣服 = 卖一件衣服给他
    Bán cho anh ấy một bộ quần áo.
  • 交给他五十块钱 = 交五十块钱给他
    Đưa cho anh ấy năm mươi tệ.

Không nói: ※给他卖一件衣服。※给他交五十块钱。

Lưu ý: hai câu bị gạch trên vẫn đúng nếu 给 mang nghĩa “thay, giúp” — 给他卖一件衣服 nghĩa là “bán hộ anh ấy một bộ quần áo”, hoàn toàn khác nghĩa ban đầu.

3. Nhóm động từ chỉ có hai vị trí trước: 买, 打(毛衣)

  • 给他买一本书 = 买一本书给他
    Mua cho anh ấy một quyển sách.
  • 给他打一件毛衣 = 打一件毛衣给他
    Đan cho anh ấy một chiếc áo len.

Không nói: ※买给他一本书。※打给他一件毛衣。

Lý do dễ hiểu: 买 là hành động hướng về phía mình (lấy đồ về), còn 寄, 卖, 交 là hành động hướng ra ngoài (chuyển đồ đi). Chỉ động từ có hướng chuyển giao ra ngoài mới ghép được thành 动词+给.

4. Bảng tổng kết ba vị trí — cách dùng 给

Động từ 给 + N + V V + 给 + N V + O + 给 + N
寄, 打电话, 留, 送 ✔ 给他寄信 ✔ 寄给他信 ✔ 寄信给他
卖, 交, 还, 递 ✘ ✔ 卖给他衣服 ✔ 卖衣服给他
买, 打毛衣, 做, 准备 ✔ 给他买书 ✘ ✔ 买书给他

Mẹo an toàn cho người mới: cột cuối cùng — V + tân ngữ + 给 + người — hầu như luôn đúng với mọi động từ. Khi chưa chắc, hãy dùng mẫu đó.

5. Bốn ý nghĩa của 给

Ngoài nghĩa “cho, đưa tới” ở trên, 给 còn ba nghĩa nữa. Điểm chung: cả ba nghĩa này 给 chỉ đứng trước động từ, không có vị trí nào khác.

(A) 给 = 为 (vì, cho)

  • (1) 老师正在给学生们上课。
    Thầy giáo đang giảng bài cho học sinh.
  • (2) 我给你当翻译吧。
    Để tôi làm phiên dịch cho bạn nhé.

(B) 给 = 替 (thay, giúp)

  • (3) 你去邮局的话,能不能给我寄一封信?
    Nếu cậu ra bưu điện thì gửi hộ tớ lá thư được không?
  • (4) 王老师病了,今天我给他代课。
    Thầy Vương ốm, hôm nay tôi dạy thay thầy.

(C) 给 = 被 (bị)

  • (5) 我的钱包给人偷走了。
    Ví của tôi bị người ta lấy mất rồi.

6. Lỗi người Việt hay mắc

Lỗi 1 — ※他买给我一本书. Đây chính là câu sai kinh điển sách nêu ở đầu mục. Phải nói 他给我买了一本书 hoặc 他买了一本书给我.

Lỗi 2 — ※给他交作业 khi muốn nói “nộp bài cho thầy”. Phải nói 把作业交给老师. Nếu nói 给他交作业 thì thành “nộp bài hộ anh ta”.

Lỗi 3 — thêm 给 thừa sau động từ đã có nghĩa cho. 送 và 给 vốn đã gần nghĩa, nhưng 送给他一本书 là đúng, còn ※给送他一本书 thì sai hoàn toàn.

Lỗi 4 — nhầm 给 bị động với 给 chủ động. 我给他打了 mơ hồ: có thể là “tôi đánh hộ anh ta” hoặc “tôi gọi cho anh ta”. Muốn nói bị động, phải có tân ngữ rõ ràng và bổ ngữ kết quả: 我的自行车给他骑走了.

7. Mở rộng: 给 trong khẩu ngữ hằng ngày

Một số cụm cố định với 给 mà bạn dùng được ngay:

  • 给我一点儿时间 — cho tôi chút thời gian.
  • 给你添麻烦了 — làm phiền bạn rồi.
  • 给面子 giěi miànzi — nể mặt: 你就给个面子吧。
  • 给力 gěilì — “đỉnh, chất” (khẩu ngữ mạng): 这个软件真给力!
  • 说给他听 / 唱给大家听 — mẫu V+给+人+听, rất thông dụng.

Khi đã quen 给, bạn nên đọc tiếp bài phân biệt 呢 và 吗 để nắm nốt nhóm hư từ cơ bản còn lại của trình độ sơ cấp.

8. Luyện tập

Sửa lại các câu sau cho đúng:

  • (1) ※妈妈做给我一件毛衣。
  • (2) ※我给他卖了一辆自行车。(ý muốn nói: tôi bán cho anh ấy một chiếc xe đạp)
  • (3) ※请交给作业老师。
  • (4) ※我的手机被人给偷了给。

Đáp án: (1) 妈妈给我做了一件毛衣 hoặc 妈妈做了一件毛衣给我。(2) 我卖给他一辆自行车 hoặc 我卖了一辆自行车给他。(3) 请把作业交给老师。(4) 我的手机给人偷了 hoặc 我的手机被人偷了。

Câu hỏi thường gặp

Vì sao không nói 买给我一本书?

Vì 买 là động từ hướng về phía người nói — mua là lấy đồ về, không phải chuyển đồ đi. Nhóm này chỉ có hai vị trí: 给他买一本书 và 买一本书给他.

Động từ nào dùng được cả ba vị trí của 给?

Những động từ vừa có nghĩa chuyển giao vừa có thể mang nghĩa “vì ai đó mà làm”: 寄, 打(电话), 留, 送, 带. Ví dụ 给他寄一封信 = 寄给他一封信 = 寄一封信给他.

给 mang nghĩa bị động dùng thế nào?

给 có thể thay 被 trong khẩu ngữ: 我的钱包给人偷走了 (Ví tôi bị người ta lấy mất). Khi mang nghĩa 为, 替, 被 thì 给 chỉ đứng trước động từ, không có vị trí nào khác.

Kiến Thức Tiếng Trung

Chia sẻ kiến thức tiếng Trung tại website.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *