意思 có bao nhiêu nghĩa? 6 cách dùng của 意思 trong tiếng Trung

Điểm mấu chốt: câu 你(他)这是什么意思 mang sắc thái bất mãn, chất vấn (质问 zhìwèn) đối phương chứ không phải hỏi nghĩa.

意思 (yìsi) là từ khiến người học “sập bẫy” nhiều nhất, vì các nghĩa của 意思 trải rộng từ ngữ nghĩa câu chữ cho tới một món quà biếu. Dưới đây là sáu nét nghĩa quan trọng nhất.

1. Ý nghĩa của câu chữ, nội dung tư tưởng của bài viết

  • (1) 请你解释一下这个句子的意思。
    Bạn giải thích giúp tôi nghĩa của câu này.
  • (2) 这篇文章的意思你弄懂了没有?
    Bạn đã hiểu ý của bài văn này chưa?

2. Ý kiến, nguyện vọng của một người

  • (3) A: 这件事你问过王厂长了吗?他是什么意思?
    B: 我问过了。王厂长的意思是他不同意这么做。
    A: Việc này anh hỏi giám đốc Vương chưa? Ý ông ấy thế nào? – B: Hỏi rồi. Ý giám đốc là ông ấy không đồng ý làm vậy.
  • (4) 我们有跟他们合作的意思,不知道他们是什么意思。
    Chúng tôi có ý muốn hợp tác với họ, không biết ý họ ra sao.

3. Sự thú vị, hứng thú

  • (5) 星期天从早到晚呆在家里,太没意思了。
    Chủ nhật ở nhà từ sáng tới tối, chán quá đi.
  • (6) 这个故事很有意思。
    Câu chuyện này rất thú vị.

Đây chính là cặp 有意思 / 没意思 mà bạn gặp từ trình độ sơ cấp.

4. Tấm lòng gửi trong món quà — dùng như động từ, lặp ABAB

  • (7) 这是我的一点小意思,请收下吧。
    Đây là chút lòng thành của tôi, xin nhận cho.
  • (8) 这件事你想请他帮忙,一定要先给他意思意思。
    Việc này muốn nhờ ông ấy giúp thì phải “có chút gì đó” trước đã.

Ở nghĩa này 意思 hoạt động như động từ, dùng dạng lặp ABAB: 意思意思.

5. Dấu hiệu của một xu thế (趋势), một manh nha (苗头)

  • (9) 才过五月,已经有点儿夏天的意思了。
    Mới qua tháng Năm mà đã có hơi hướng mùa hè rồi.
  • (10) 我看王强对马兰有意思。
    Tôi thấy Vương Cường có tình ý với Mã Lan. (tức thầm thương trộm nhớ)

6. Nghĩa nguy hiểm nhất: 你这是什么意思 — câu chất vấn

Khi không hiểu hoặc bất mãn với lời nói, hành động của đối phương, người Trung Quốc nói 你(他)这是什么意思. Đây là giọng chất vấn, trọng âm rơi vào 这 hoặc 什么. Hãy so sánh với ví dụ (3), (4) ở trên — cùng một hình thức nhưng khác hẳn sắc thái:

  • (11) A: 喂,你到底买不买,别站在这儿影响别人。
    B: 你这是什么意思,看看不可以吗?
    A: Này, rốt cuộc anh có mua không, đừng đứng đây cản người khác. – B: Anh nói thế là ý gì, xem một chút không được à?
  • (12) A: 医生说要住院先得付两千元。
    B: 他这话是什么意思,总不能见死不救吧。
    A: Bác sĩ bảo muốn nhập viện phải đóng hai nghìn tệ trước. – B: Ông ta nói vậy là ý gì, chẳng lẽ thấy chết mà không cứu?

7. Bảng tổng kết các nghĩa của 意思

Nghĩa Ví dụ tiêu biểu
Nghĩa của câu chữ 这个句子的意思
Ý kiến, nguyện vọng 他是什么意思?
Thú vị / chán 很有意思 / 太没意思
Chút quà mọn 一点小意思、意思意思
Manh nha, xu thế 有点儿夏天的意思
Chất vấn 你这是什么意思!

8. Ghi nhớ

Muốn hỏi nghĩa của một từ, hãy nói 这个词是什么意思 — có 这个词 làm chủ ngữ rõ ràng. Còn 你这是什么意思 với chủ ngữ là người thì gần như luôn là trách móc. Đừng dùng nhầm với thầy cô hay người lớn tuổi.

9. Những cách nói thông dụng chứa 意思

Ngoài sáu nét nghĩa trên, 意思 còn nằm trong hàng loạt cách nói khẩu ngữ mà bạn sẽ gặp hằng ngày:

  • 不好意思 — ngại quá, xin lỗi. 不好意思,我来晚了。(Ngại quá, tôi đến muộn rồi.) Đây là cách xin lỗi nhẹ nhàng hơn 对不起.
  • 没什么意思 — chẳng có gì thú vị. 那个电影没什么意思。
  • 有点儿意思 — cũng hay đấy, khá thú vị. Câu này còn dùng khi khen ngợi kín đáo.
  • 意思一下 — làm cho có lệ, tỏ chút lòng thành. 我就意思一下,你别客气。
  • 什么意思? — nếu đứng một mình với ngữ điệu bình thường thì là hỏi nghĩa; nếu nhấn mạnh và đi kèm 你这是 thì là chất vấn.

10. Lỗi người học hay mắc

Lỗi 1 — hỏi thầy cô bằng 你这是什么意思. Đây là câu trách móc. Muốn hỏi nghĩa một câu thầy vừa nói, hãy dùng 老师,这句话是什么意思?

Lỗi 2 — nói ※我对他有意思 khi chỉ muốn nói “tôi thấy anh ấy thú vị”. 对某人有意思 nghĩa là “thầm thích ai đó”. Muốn nói người ta thú vị thì dùng 我觉得他很有意思.

Lỗi 3 — nhầm 不好意思 với 没意思. 不好意思 là ngượng ngùng, ngại; 没意思 là chán. Nói ※这个人没意思 là chê người ta nhạt nhẽo, khá nặng lời.

Mẹo ghi nhớ: hãy nhìn vào chủ ngữ. Chủ ngữ là sự vật (词、句子、文章) thì 意思 = nghĩa. Chủ ngữ là người và có 这 đi kèm thì 意思 = ý đồ, thái độ.

Câu hỏi thường gặp

意思意思 nghĩa là gì?

Là dạng lặp ABAB dùng như động từ, mang nghĩa “tỏ chút lòng thành”, thường ám chỉ việc biếu quà hoặc phong bì nhỏ khi nhờ vả ai đó.

有意思 và 有意思了 khác nhau không?

有意思 nghĩa là “thú vị”. Còn 对某人有意思 lại mang nghĩa “có tình ý với ai đó”, tức thầm thích người ta.

Hỏi nghĩa của một từ thì nói thế nào cho lịch sự?

Nói 这个词是什么意思? hoặc 请问,“⋯⋯”是什么意思? Tuyệt đối tránh 你这是什么意思 vì đó là câu chất vấn.

Kiến Thức Tiếng Trung

Chia sẻ kiến thức tiếng Trung tại website.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *